ಬೆಂಗಳೂರು: ಗುಬ್ಬಳಾಳ ಗ್ರಾಮದ ಮಂತ್ರಿ ಟ್ರ್ಯಾಂಕ್ವಿಲ್ ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಹಾಗೂ ರಾಯಲ್ ಪಾಲ್ಮ್ಸ್ ಲೇಔಟ್ ಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ರಾಜಕಾಲುವೆ (ಸ್ಟಾರ್ಮ್ ವಾಟರ್ ಡ್ರೇನ್) ಅತಿಕ್ರಮಣ ಆರೋಪ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ದೀರ್ಘಕಾಲದ ವಿವಾದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಫೆಬ್ರವರಿ 6, 2026ರಂದು ಮಹತ್ವದ ತೀರ್ಪು ನೀಡಿದೆ.
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಆರ್. ನಟರಾಜ್ ಅವರು ವೃತ್ತಪತ್ರಿಕೆ ಸಂ.40299/2014 ಹಾಗೂ 47937/2019 ಅರ್ಜಿಗಳನ್ನು ಒಟ್ಟುಗೂಡಿಸಿ ವಿಚಾರಣೆ ನಡೆಸಿ, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀರು ಹರಿವು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಯಾವುದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೂ ಅಡ್ಡಿಪಡಿಸಲು ಅವಕಾಶ ಇಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದರು.
ಪ್ರಕರಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ
ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು, ಗುಬ್ಬಳಾಳ ಗ್ರಾಮದ ಸರ್ವೇ ನಂ.7 ಮತ್ತು 11 ರಲ್ಲಿ ಹರಿದು ಸುಬ್ರಹ್ಮಣ್ಯಪುರ ಕೆರೆಯನ್ನು ಸೇರುವ ರಾಜಕಾಲುವೆಯ ಮೇಲೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ 2014 ಮತ್ತು 2019ರಲ್ಲಿ ನೋಟಿಸ್ ಜಾರಿಗೊಳಿಸಿದ್ದರು.
ಅಪಾರ್ಟ್ಮೆಂಟ್ ಸಂಘಟನೆಗಳು ಮತ್ತು ಡೆವಲಪರ್ಗಳು ಈ ಕೆಳಗಿನ ಅಂಶಗಳನ್ನು ಮಂಡಿಸಿದರು:
- 2004–05ರಲ್ಲಿ ಭೂಮಿಯನ್ನು ವಸತಿ ಉದ್ದೇಶಕ್ಕೆ ಪರಿವರ್ತನೆ ಮಾಡಲಾಗಿದೆ
- ಬಡಾ (BDA) ಯಿಂದ ನಕ್ಷೆ ಮಂಜೂರಾತಿ ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ
- ವಾಸಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ (Occupancy Certificate) ಪಡೆದಿದ್ದಾರೆ
- 1995ರ ಸಿಡಿಪಿ (Comprehensive Development Plan) ಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕಾಲುವೆ ಉಲ್ಲೇಖವಿಲ್ಲ
- ಕಟ್ಟಡ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡ ಎಂಟು ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ನೋಟಿಸ್ ನೀಡಲಾಗಿದೆ
ಇದಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಬಿಬಿಎಂಪಿ/GBA ಗ್ರಾಮ ನಕ್ಷೆ ಹಾಗೂ ಸರ್ವೇ ವರದಿಗಳ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಸುಮಾರು 242.8 ಮೀಟರ್ ಉದ್ದ ಮತ್ತು 5 ಮೀಟರ್ ಅಗಲ (ಸುಮಾರು 12 ಗುಂಟೆ) ಪ್ರದೇಶ ಅತಿಕ್ರಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ವಾದಿಸಿತು.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪರಿಶೀಲನೆ
ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ನಟರಾಜ್ ಅವರು ಗಮನಿಸಿದ ಪ್ರಮುಖ ಅಂಶಗಳು:
- ಗ್ರಾಮ ನಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿ ರಾಜಕಾಲುವೆ ಸ್ಪಷ್ಟವಾಗಿ ಗುರುತಿಸಲಾಗಿದೆ
- ಭೂ ಪರಿವರ್ತನೆ ಆದೇಶದಲ್ಲಿ ‘ಬಿ ಖರಾಬ್’ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಕಾಲುವೆಗಾಗಿ ಮೀಸಲಿಡಲಾಗಿದೆ
- ರಾಜ್ಯ ಸರ್ಕಾರ ರಚಿಸಿದ ತಜ್ಞ ಸಮಿತಿ ನಾಲ್ಕು ಪ್ರಮುಖ ಕಾಲುವೆಗಳನ್ನು ಗುರುತಿಸಿದೆ
- ಹೈಡ್ರಾಲಜಿಕಲ್ ಅಧ್ಯಯನದ ಪ್ರಕಾರ ಇಂದಿನ ಕಾಲುವೆಗಳ ಅಗಲ ಮತ್ತು ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ
- ಕೆಲವು ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಹರಿವು ಅಡ್ಡಿಯಾಗಿರುವುದು ಪತ್ತೆಯಾಗಿದೆ
ನಗರದಲ್ಲಿ ಉಂಟಾಗುವ ಪ್ರವಾಹ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ತಡೆಗಟ್ಟಲು ಮತ್ತು ಕೆರೆಗಳ ಸಂರಕ್ಷಣೆಗೆ ರಾಜಕಾಲುವೆಗಳು ಅತ್ಯಂತ ಅಗತ್ಯ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿತು.
ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಆದೇಶ
- ಬಿಬಿಎಂಪಿ ಕೈಗೊಂಡಿರುವ ಅತಿಕ್ರಮಣ ತೆರವು ಕ್ರಮದಲ್ಲಿ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹಸ್ತಕ್ಷೇಪಿಸಲು ನಿರಾಕರಿಸಿದೆ
- ಸಾರ್ವಜನಿಕ ನೀರು ಹರಿವು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ಮರುಸ್ಥಾಪಿಸುವುದು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಕರ್ತವ್ಯ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ
- ತಜ್ಞ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸ್ಸಿನಂತೆ ಕಾಲುವೆ ಅಗಲವನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ದಾಖಲಿಸಿದೆ
- ಮಂಜೂರಾತಿ ಪಡೆದ ಕಟ್ಟಡ ಎಂಬ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಉಪಯೋಗ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಖಾಸಗಿ ಬಳಕೆಗೆ ಬಳಸಲು ಸಾಧ್ಯವಿಲ್ಲ ಎಂದು ಸ್ಪಷ್ಟಪಡಿಸಿದೆ
- ಕಾನೂನು ಪ್ರಕಾರ ಮುಂದಿನ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದೆ
2025ರ ಡಿಸೆಂಬರ್ 12ರಂದು ಸಲ್ಲಿಸಲಾದ ಪ್ರತಿನಿಧನೆಯನ್ನು ಕೂಡ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ದಾಖಲಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದು, ಸಾರ್ವಜನಿಕ ಹಿತಾಸಕ್ತಿ ಮೇಲುಗೈ ಸಾಧಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಸೂಚಿಸಿದೆ.
ಮಹತ್ವ
ಬೇಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ಪುನಃಪುನಃ ಉಂಟಾಗುತ್ತಿರುವ ಪ್ರವಾಹ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಯ ಹಿನ್ನೆಲೆದಲ್ಲಿ, ಈ ತೀರ್ಪು ರಾಜಕಾಲುವೆಗಳ ಅತಿಕ್ರಮಣ ವಿರುದ್ಧದ ಕಠಿಣ ನಿಲುವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ದೃಢಪಡಿಸಿದೆ.
ಬಿಬಿಎಂಪಿ/GBA ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅನುಷ್ಠಾನ ಕ್ರಮ ಕೈಗೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿದುಬಂದಿದೆ.
