ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ರಾಜಕೀಯದಿಂದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹುದ್ದೆವರೆಗೆ: ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರ ಹೋರಾಟ, ಜೈಲು ಜೀವನ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಪುನರುತ್ಥಾನದ ಕಥೆ

ಬೆಂಗಳೂರು, ಮೇ 29: ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು ಕರ್ನಾಟಕದ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಿ ಪ್ರಮಾಣವಚನ ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಸಜ್ಜಾಗಿರುವ ಈ ಕ್ಷಣ, ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದ ರಾಜಕೀಯ ಹೋರಾಟಕ್ಕೆ ದೊರೆತ ಪ್ರತಿಫಲವೆಂದು ರಾಜಕೀಯ ವಲಯ ವಿಶ್ಲೇಷಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮಹತ್ವಾಕಾಂಕ್ಷೆ, ಪರಿಶ್ರಮ, ವಿವಾದಗಳು, ಜೈಲು ಜೀವನ, ನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ನಿರಂತರ ಹೋರಾಟಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ ಈ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣ ಕೊನೆಗೂ ವಿಧಾನಸೌಧದ ಮೂರನೇ ಮಹಡಿಗೆ ಅವರನ್ನು ಕರೆದೊಯ್ಯುತ್ತಿದೆ.

ರಾಮನಗರ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕನಕಪುರ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ದೊಡ್ಡಾಲಹಳ್ಳಿಯ ಪ್ರಭಾವಿ ಕೃಷಿಕ ಕುಟುಂಬದಲ್ಲಿ ಜನಿಸಿದ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನ ಕಾಲೇಜು ದಿನಗಳಲ್ಲೇ ಆರಂಭವಾಯಿತು. ಓದಿಗಿಂತ ರಾಜಕೀಯದ ಮೇಲೆಯೇ ಹೆಚ್ಚಿನ ಆಸಕ್ತಿ ಹೊಂದಿದ್ದ ಯುವಕನಾಗಿದ್ದ ಅವರು ಬೆಂಗಳೂರಿಗೆ ಬಂದದ್ದು ಕೇವಲ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಅಲ್ಲ, ರಾಜಕೀಯ ಬದುಕು ಕಟ್ಟಿಕೊಳ್ಳಲು ಎಂಬುದನ್ನು ಹಲವು ಬಾರಿ ಸಾರ್ವಜನಿಕವಾಗಿ ಹೇಳಿಕೊಂಡಿದ್ದಾರೆ.

ಆರ್.ಸಿ. ಕಾಲೇಜಿನಲ್ಲಿ ವ್ಯಾಸಂಗ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದ ವೇಳೆ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಘಟಕವಾದ ಎನ್‌ಎಸ್‌ಯುಐ ಮೂಲಕ ರಾಜಕೀಯ ಪ್ರವೇಶಿಸಿದರು. ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ಸಂಘಟನೆಯ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಸಕ್ರಿಯರಾಗಿದ್ದ ಅವರು ಬೇಗನೇ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕತ್ವದ ಗಮನ ಸೆಳೆದರು.

1983ರಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕ ಯುವ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪ್ರಧಾನ ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿಯಾಗಿ ನೇಮಕಗೊಂಡ ಅವರು ಪಕ್ಷದೊಳಗೆ ಬೆಳೆಯಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು. ಕೇವಲ 25ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಬೆಂಗಳೂರು ಜಿಲ್ಲಾ ಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಆಯ್ಕೆಯಾಗುವ ಮೂಲಕ ಚುನಾವಣಾ ರಾಜಕೀಯಕ್ಕೆ ಅಧಿಕೃತ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದರು.

1989ರಲ್ಲಿ ಸಾತನೂರು ಕ್ಷೇತ್ರದಿಂದ ಸ್ಪರ್ಧಿಸಿದ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್, ಆಗಿನ ಜನತಾದಳದ ಪ್ರಭಾವಿ ನಾಯಕ ಹಾಗೂ ಮಾಜಿ ಪ್ರಧಾನಿ ಎಚ್.ಡಿ. ದೇವೇಗೌಡರ ಎದುರು ಸೋಲು ಕಂಡರು. ಆದರೆ ಆ ಸೋಲು ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನಕ್ಕೆ ತಡೆಗೋಡೆಯಾಗಲಿಲ್ಲ.

ಕೇವಲ ಒಂದು ವರ್ಷದ ಬಳಿಕ 1990ರಲ್ಲಿ ಆಗಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಸ್. ಬಂಗಾರಪ್ಪ ಅವರ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟದಲ್ಲಿ ಬಂಧಿಖಾನೆ ಖಾತೆಯ ಸಚಿವರಾಗಿ ಅವಕಾಶ ಪಡೆದರು.

ಆದರೆ ಬಂಧಿಖಾನೆ ಖಾತೆ ಸಿಕ್ಕಿದ್ದಕ್ಕೆ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಅವರು ಅಸಮಾಧಾನಗೊಂಡಿದ್ದರು ಎನ್ನಲಾಗುತ್ತದೆ. ಆಗ ಬಂಗಾರಪ್ಪ ಅವರು “ನಾನೂ ಮೊದಲಿಗೆ ಬಂಧಿಖಾನೆ ಸಚಿವನಾಗಿದ್ದೆ. ನಂತರ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾದೆ. ನೀನು ಕೂಡ ಒಂದು ದಿನ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಆಗುತ್ತೀಯ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದರೆಂಬ ಪ್ರಸಂಗ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ವಲಯದಲ್ಲಿ ಇಂದಿಗೂ ಚರ್ಚೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

ಇಂದು ಆ ಭವಿಷ್ಯವಾಣಿ ನಿಜವಾಗುತ್ತಿರುವಂತಾಗಿದೆ.

ಮುಂದಿನ ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಪ್ರಭಾವವನ್ನು ಹಂತ ಹಂತವಾಗಿ ವಿಸ್ತರಿಸಿದರು. ಸಹಕಾರ, ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ, ಇಂಧನ, ಜಲಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಪ್ರಮುಖ ಖಾತೆಗಳನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದರು.

ಎಸ್.ಎಂ. ಕೃಷ್ಣ ಸರ್ಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಪ್ರಭಾವಿ ಸಚಿವರಾಗಿ ಹೊರಹೊಮ್ಮಿದರು. ಬಳಿಕ ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರ ಮೊದಲ ಅವಧಿಯ ಸರ್ಕಾರದಲ್ಲಿ ಇಂಧನ ಸಚಿವರಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿ ರಾಜ್ಯದ ವಿದ್ಯುತ್ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಹಲವು ಯೋಜನೆಗಳಿಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದರು.

2008ರ ಕ್ಷೇತ್ರ ಪುನರ್ವಿಂಗಡಣೆಯ ಬಳಿಕ ಕನಕಪುರ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ಸ್ಥಳಾಂತರಗೊಂಡ ಅವರು ಅಲ್ಲಿಂದ ಸತತವಾಗಿ ಗೆಲುವು ಸಾಧಿಸುತ್ತಾ ಬಲಿಷ್ಠ ರಾಜಕೀಯ ನೆಲೆ ನಿರ್ಮಿಸಿಕೊಂಡರು.

ಆದರೆ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಪಯಣ ಸುಗಮವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ.

2004ರಿಂದ 2013ರ ಅವಧಿ ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಸವಾಲಿನ ಕಾಲವಾಗಿತ್ತು. ಧರ್ಮಸಿಂಗ್ ನೇತೃತ್ವದ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್-ಜೆಡಿಎಸ್ ಮೈತ್ರಿ ಸರ್ಕಾರದ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ರಾಜಕೀಯ ಭಿನ್ನಾಭಿಪ್ರಾಯಗಳಿಂದಾಗಿ ಹಲವು ಬಾರಿ ಹಿನ್ನಡೆಯನ್ನು ಎದುರಿಸಿದರು.

2013ರಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮತ್ತೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದಾಗಲೂ ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಸಚಿವ ಸಂಪುಟಕ್ಕೆ ಅವರನ್ನು ಸೇರಿಸಲಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಆಂತರಿಕ ವಿರೋಧಗಳು ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ಬೆಳವಣಿಗೆಗಳ ಕಾರಣದಿಂದಾಗಿ ಆರು ತಿಂಗಳ ಬಳಿಕವೇ ಸಚಿವ ಸ್ಥಾನ ದೊರೆಯಿತು.

ಆದರೆ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದ ಅತ್ಯಂತ ಕಠಿಣ ಅಧ್ಯಾಯ 2019ರಲ್ಲಿ ಆರಂಭವಾಯಿತು.

ಅಕ್ರಮ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಪ್ರಕರಣಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯ (ED) ಅವರನ್ನು ಬಂಧಿಸಿತು. ಹಲವು ವಾರಗಳ ಕಾಲ ಅವರು ದೆಹಲಿಯ ತಿಹಾರ್ ಜೈಲಿನಲ್ಲಿ ಕಾಲ ಕಳೆಯಬೇಕಾಯಿತು. ಕರ್ನಾಟಕದ ರಾಜಕೀಯ ಇತಿಹಾಸದಲ್ಲಿ ಜೈಲು ಸೇರಿರುವ ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಭಾವಿ ನಾಯಕರಲ್ಲಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಕೂಡ ಒಬ್ಬರಾದರು.

ಅನೇಕ ರಾಜಕಾರಣಿಗಳ ಪಾಲಿಗೆ ಇಂತಹ ಘಟನೆ ರಾಜಕೀಯ ಕುಸಿತಕ್ಕೆ ಕಾರಣವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.

ಆದರೆ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರ ಪಾಲಿಗೆ ಅದು ರಾಜಕೀಯ ಪುನರ್ಜನ್ಮದಂತಾಯಿತು.

ತಿಹಾರ್ ಜೈಲಿಗೆ ತೆರಳುತ್ತಿದ್ದ ವೇಳೆ ಭಾವೋದ್ವೇಗಕ್ಕೆ ಒಳಗಾದ ಡಿ.ಕೆ. ಅವರ ಚಿತ್ರಣ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಕಾರ್ಯಕರ್ತರ ನಡುವೆ ಅಪಾರ ಸಹಾನುಭೂತಿಯನ್ನು ಹುಟ್ಟುಹಾಕಿತು. ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕತ್ವ ಕೂಡ ಅವರ ಬೆನ್ನಿಗೆ ನಿಂತಿತು.

ಅದೇ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಹಿರಿಯ ನಾಯಕಿ ಸೋನಿಯಾ ಗಾಂಧಿ ಅವರು ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರನ್ನು ಭೇಟಿ ಮಾಡಿ ಧೈರ್ಯ ತುಂಬಿದ ಘಟನೆ ಪಕ್ಷದೊಳಗೆ ದೊಡ್ಡ ಸಂದೇಶ ನೀಡಿತ್ತು. ಗಾಂಧಿ ಕುಟುಂಬವು ಅವರ ಮೇಲೆ ಹೊಂದಿದ್ದ ವಿಶ್ವಾಸದ ಸಂಕೇತವಾಗಿ ಆ ಭೇಟಿಯನ್ನು ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ನಾಯಕರು ವ್ಯಾಖ್ಯಾನಿಸಿದರು.

ಅದಾದ ಬಳಿಕವೇ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಜೀವನದಲ್ಲಿ ದೊಡ್ಡ ತಿರುವು ಕಂಡುಬಂತು.

ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸಮಿತಿ (ಕೆಪಿಸಿಸಿ) ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಅವರನ್ನು ನೇಮಕ ಮಾಡಲಾಯಿತು. ಈ ಹುದ್ದೆ ಅವರ ರಾಜಕೀಯ ಸ್ಥಾನಮಾನವನ್ನು ಮತ್ತೊಂದು ಹಂತಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ದಿತು.

ಕೆಪಿಸಿಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾಗಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಪುನರ್ ಸಂಘಟಿಸುವ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಯಶಸ್ವಿಯಾಗಿ ನಿರ್ವಹಿಸಿದ ಅವರು, ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಕೈಜೋಡಿಸಿ 2023ರ ವಿಧಾನಸಭಾ ಚುನಾವಣೆಯಲ್ಲಿ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್‌ಗೆ ಭರ್ಜರಿ ಗೆಲುವು ತಂದುಕೊಟ್ಟರು.

ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಸ್ಪಷ್ಟ ಬಹುಮತದೊಂದಿಗೆ ಅಧಿಕಾರಕ್ಕೆ ಬಂದರೂ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹುದ್ದೆಗಾಗಿ ನಡೆದ ಪೈಪೋಟಿಯಲ್ಲಿ ಅವರು ಹಿಂದೆ ಸರಿದು ಸಿದ್ದರಾಮಯ್ಯ ಅವರಿಗೆ ಅವಕಾಶ ನೀಡಿದರು. ತಾವು ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು.

ಆದರೆ ಅದು ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ರಾಜಕೀಯ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಎಂಬ ಅಭಿಪ್ರಾಯ ಆಗಲೇ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿತ್ತು.

ಮುಂದಿನ ಮೂರು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಪಕ್ಷದ ಎರಡೂ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಭಾವಿ ಶಕ್ತಿಯಾಗಿ ಉಳಿದ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್, ಮೂಲಸೌಕರ್ಯ ಯೋಜನೆಗಳು, ಪಕ್ಷ ಸಂಘಟನೆ ಮತ್ತು ರಾಜಕೀಯ ನಿರ್ವಹಣೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಮುಖ ಪಾತ್ರ ವಹಿಸಿದರು.

ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೊರಗೂ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷದ “ಟ್ರಬಲ್ ಶೂಟರ್” ಎಂಬ ಹೆಸರನ್ನು ಗಳಿಸಿದರು. ವಿವಿಧ ರಾಜ್ಯಗಳಲ್ಲಿ ಪಕ್ಷ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕಿದಾಗ ಹೈಕಮಾಂಡ್ ಮೊರೆ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ನಾಯಕರ ಪೈಕಿ ಡಿ.ಕೆ. ಪ್ರಮುಖರಾಗಿದ್ದರು.

ರಿಸಾರ್ಟ್ ರಾಜಕೀಯ, ಶಾಸಕರ ನಿರ್ವಹಣೆ, ಚುನಾವಣಾ ತಂತ್ರಗಾರಿಕೆ ಮತ್ತು ಸಂಪನ್ಮೂಲ ಸಂಗ್ರಹಣೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕ್ಷೇತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಸಾಬೀತುಪಡಿಸಿದರು.

“ಐ ಆಮ್ ಎ ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಮ್ಯಾನ್” ಎಂಬ ಅವರ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಮಾತು, ಸಂಕಷ್ಟಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಪಕ್ಷದ ಮೇಲೆ ಅವರು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ ನಿಷ್ಠೆಯ ಪ್ರತೀಕವಾಗಿ ಪರಿಣಮಿಸಿತು.

ಇಂದು 64ನೇ ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು ತಮ್ಮ ಜೀವನದ ಬಹುದೊಡ್ಡ ರಾಜಕೀಯ ಗುರಿಯನ್ನು ಸಾಧಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿ ನಾಯಕನಾಗಿ ಆರಂಭವಾದ ಪಯಣ, ಜಿಲ್ಲಾ ಪರಿಷತ್ ಸದಸ್ಯ, ಏಳು ಬಾರಿ ಶಾಸಕರು, ಸಚಿವರು, ತಿಹಾರ್ ಜೈಲಿನ ಕೈದಿ, ಕೆಪಿಸಿಸಿ ಅಧ್ಯಕ್ಷ, ಉಪಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಮತ್ತು ಈಗ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಎಂಬ ಹಂತಗಳನ್ನು ದಾಟಿ ವಿಧಾನಸೌಧದ ಅತ್ಯುನ್ನತ ಹುದ್ದೆಯವರೆಗೆ ತಲುಪಿದೆ.

ಆದರೆ ರಾಜಕೀಯ ವೀಕ್ಷಕರ ಪ್ರಕಾರ, ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಹುದ್ದೆ ಅವರ ಗುರಿಯ ಅಂತ್ಯವಲ್ಲ. ಅದು ಮತ್ತೊಂದು ದೊಡ್ಡ ಅಧ್ಯಾಯದ ಆರಂಭ ಮಾತ್ರ.

ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿಯಾಗಲು ಹೋರಾಡಿದ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್, ಇನ್ನು ಮುಂದೆ ಕರ್ನಾಟಕವನ್ನು ಆಡಳಿತಾತ್ಮಕವಾಗಿ ಮುನ್ನಡೆಸುವುದು, ಕಾಂಗ್ರೆಸ್ ಪಕ್ಷವನ್ನು ಒಗ್ಗೂಡಿಸುವುದು ಹಾಗೂ 2028ರ ಚುನಾವಣೆಗೆ ಸಜ್ಜುಗೊಳಿಸುವುದು ಎಂಬ ಇನ್ನಷ್ಟು ದೊಡ್ಡ ಸವಾಲುಗಳನ್ನು ಎದುರಿಸಬೇಕಿದೆ.

ಕನಕಪುರದ “ಬಂಡೆ” ವಿಧಾನಸೌಧದ ಮೂರನೇ ಮಹಡಿಗೆ ಏರುತ್ತಿರುವ ಈ ಕ್ಷಣ, ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜಕೀಯದ ಹೊಸ ಅಧ್ಯಾಯಕ್ಕೆ ಮುನ್ನುಡಿ ಬರೆಯುತ್ತಿದೆ.