ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಸಾವಿನ ಪ್ರಕರಣದ ಮಾದರಿ ತನಿಖೆ: ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಾದ ಡಿ. ರೂಪಾ, ಡಾ. ಅನುಪ್ ಎ. ಶೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಎಸಿಪಿ ರಂಗಪ್ಪ ಟಿ. ಅವರನ್ನು ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್

ಬೆಂಗಳೂರು: ವರದಕ್ಷಿಣೆ ಸಾವಿನ ಪ್ರಕರಣವೊಂದರಲ್ಲಿ ಹೊಸದಾಗಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸಿದ ಮೂವರು ಸದಸ್ಯರ ವಿಶೇಷ ತನಿಖಾ ತಂಡದ (ಎಸ್‌ಐಟಿ) ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಶ್ಲಾಘಿಸಿದ್ದು, ತನಿಖೆಯು ಅಸಾಮಾನ್ಯ ಆಳ, ಗಮನಾರ್ಹ ನಿಖರತೆ ಹಾಗೂ ಕಾನೂನಿನ ಆಳ್ವಿಕೆಗೆ ಅಚಲ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ಪ್ರದರ್ಶಿಸಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಎಸ್‌ಐಟಿ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಅಂತಿಮ ವರದಿಯನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಇರಿಸಿ, ಪ್ರಕರಣದ ಮುಂದಿನ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ನಡೆಸುವಂತೆ ನ್ಯಾಯಾಲಯ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ.

ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ಎಂ. ನಾಗಪ್ರಸನ್ನ ಅವರು ಜುಲೈ 30, 2026ರಂದು ಡಬ್ಲ್ಯು.ಪಿ. ನಂ.19650/2024 (GM-RES-482)ರಲ್ಲಿ ಆದೇಶ ಹೊರಡಿಸಿದರು. ಕ್ರೈಂ ನಂ.133/2023ಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಹಿಂದಿನ ತನಿಖೆ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವಾಸ ಮೂಡಿಸುವಂತಿಲ್ಲ ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿ, ಕೇವಲ ತನಿಖಾ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಬದಲಾವಣೆ ಮಾತ್ರವಲ್ಲದೆ ಹೊಸದಾಗಿ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಕೋರಿ ವಾಸ್ತವಿಕ ದೂರುದಾರರು ಅರ್ಜಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ದಾಖಲಿಸಿದೆ.

ಪ್ರಕರಣವು ಭಾರತೀಯ ದಂಡ ಸಂಹಿತೆಯ ಸೆಕ್ಷನ್ 498A ಮತ್ತು 304B, ವರದಕ್ಷಿಣೆ ನಿಷೇಧ ಕಾಯ್ದೆ, 1961ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 3 ಮತ್ತು 4 ಹಾಗೂ ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಜಾತಿ ಮತ್ತು ಪರಿಶಿಷ್ಟ ಪಂಗಡಗಳ (ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ) ಕಾಯ್ದೆ, 1989ರ ಸಂಬಂಧಿತ ನಿಬಂಧನೆಗಳ ಅಡಿಯ ಅಪರಾಧಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದೆ.

ಆರೋಪಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬರು ಪೊಲೀಸ್ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದ ಕಾರಣ ಮೂಲ ತನಿಖೆಯ ನ್ಯಾಯಸಮ್ಮತತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಅರ್ಜಿದಾರರು ಆತಂಕ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದ್ದರು ಎಂದು ಹೈಕೋರ್ಟ್ ದಾಖಲಿಸಿದೆ. ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್ 2026ರ ಜನವರಿ 30ರಂದು ಅರ್ಜಿಯನ್ನು ಭಾಗಶಃ ಪುರಸ್ಕರಿಸಿ, ಪೊಲೀಸ್ ಮಹಾನಿರೀಕ್ಷಕರಿಗಿಂತ ಕಡಿಮೆಯಲ್ಲದ ಹುದ್ದೆಯ ಮಹಿಳಾ ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ನೇತೃತ್ವದ ಮೂವರು ಸದಸ್ಯರ ಎಸ್‌ಐಟಿ ಮೂಲಕ ಡಿ ನೊವೊ ತನಿಖೆ ನಡೆಸುವಂತೆ ಆದೇಶಿಸಿತ್ತು.

ತನಿಖೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಎಲ್ಲ ದಾಖಲೆಗಳನ್ನು ಎಸ್‌ಐಟಿಗೆ ಹಸ್ತಾಂತರಿಸಬೇಕು, ನಾಲ್ಕು ತಿಂಗಳೊಳಗೆ ಹೊಸ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿ ಸಮರ್ಥ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಅಂತಿಮ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಆಗ ನಿರ್ದೇಶಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ಎಸ್‌ಐಟಿ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸುವವರೆಗೆ ಬಾಕಿ ಇದ್ದ ವಿಶೇಷ ಪ್ರಕರಣ ನಂ.1921/2023ರ ವಿಚಾರಣೆಯನ್ನೂ ಸ್ಥಗಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿತ್ತು.

ಈ ನಿರ್ದೇಶನದಂತೆ ಕರ್ನಾಟಕ ಸರ್ಕಾರ 2026ರ ಫೆಬ್ರವರಿ 26ರಂದು ಎಸ್‌ಐಟಿ ರಚಿಸಿತು. ತಂಡದಲ್ಲಿ ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಡಿ. ರೂಪಾ, ಐಪಿಎಸ್ ಅಧಿಕಾರಿ ಡಾ. ಅನುಪ್ ಎ. ಶೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ಎಸಿಪಿ ರಂಗಪ್ಪ ಟಿ. ಅವರನ್ನು ನೇಮಿಸಲಾಗಿತ್ತು. ತಂಡವು ಪ್ರಕರಣದ ಸಮಗ್ರ ಮರುತನಿಖೆ ನಡೆಸಿ ಹೈಕೋರ್ಟ್‌ಗೆ ಅನುಪಾಲನಾ ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿತು.

ಎಸ್‌ಐಟಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ಅನುಪಾಲನಾ ವರದಿಯನ್ನು ಪರಿಶೀಲಿಸಿದ ಹೈಕೋರ್ಟ್, ತನಿಖೆಯನ್ನು ಅತ್ಯುನ್ನತ ವೃತ್ತಿಪರತೆಯಿಂದ ನಡೆಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ತನಿಖೆಗೆ ಒಳಪಡಬೇಕಿದ್ದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಅಂಶವನ್ನೂ ಶ್ರದ್ಧೆಯಿಂದ ಪರಿಶೀಲಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಬಾಕಿ ಉಳಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಸುಳಿವನ್ನೂ ಎಚ್ಚರಿಕೆಯಿಂದ ಅನುಸರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ. ವರದಿಯಲ್ಲಿ ವೃತ್ತಿಪರ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟು, ಬೌದ್ಧಿಕ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆ ಹಾಗೂ ಸ್ಥಾಪಿತ ತನಿಖಾ ಮಾನದಂಡಗಳ ಕಟ್ಟುನಿಟ್ಟಿನ ಪಾಲನೆ ಕಂಡುಬಂದಿದೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ದಾಖಲಿಸಿದೆ.

ಹಿಂದಿನ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿನ ಕೊರತೆಗಳ ನಡುವೆಯೂ ಬದ್ಧತೆ, ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪ್ರಾಮಾಣಿಕತೆಯಿಂದ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸಿದಾಗ ಅಪರಾಧ ನ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸತ್ಯವನ್ನು ಹೊರತರುವ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂಬುದಕ್ಕೆ ಈ ತನಿಖೆ ಭರವಸೆಯ ಉದಾಹರಣೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಅಭಿಪ್ರಾಯಪಟ್ಟಿದೆ. ಡಿ ನೊವೊ ತನಿಖೆಯನ್ನು ಹಿಂದಿನ ತನಿಖೆಯ ಕೇವಲ ಪುನರಾವರ್ತನೆ ಎಂದು ಪರಿಗಣಿಸದೆ, ಹಿಂದಿನ ತೀರ್ಮಾನಗಳು ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಥಿಕ ಪ್ರಭಾವಗಳಿಂದ ಮುಕ್ತವಾದ ಸ್ವತಂತ್ರ, ಸಮಗ್ರ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಾನ್ವೇಷಣೆಯ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಾಗಿ ನಡೆಸಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ಡಿ. ರೂಪಾ, ಡಾ. ಅನುಪ್ ಎ. ಶೆಟ್ಟಿ ಮತ್ತು ರಂಗಪ್ಪ ಟಿ. ಅವರ ಮಾದರಿ ಪ್ರಯತ್ನಗಳಿಗೆ ನ್ಯಾಯಮೂರ್ತಿ ನಾಗಪ್ರಸನ್ನ ಅವರು ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಗಾಢ ಮೆಚ್ಚುಗೆಯನ್ನು ದಾಖಲಿಸಿದ್ದಾರೆ. ಇಂತಹ ತನಿಖೆಗಳು ಅಪರಾಧ ನ್ಯಾಯ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೇಲಿನ ಸಾರ್ವಜನಿಕ ವಿಶ್ವಾಸವನ್ನು ಬಲಪಡಿಸುತ್ತವೆ ಹಾಗೂ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಗಳ ಕಾರಣದಿಂದ ಸತ್ಯ ಬಲಿಯಾಗಬಾರದು ಎಂಬ ಸಂವಿಧಾನಾತ್ಮಕ ಭರವಸೆಯನ್ನು ಎತ್ತಿಹಿಡಿಯುತ್ತವೆ ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಹೇಳಿದೆ.

ತನಿಖೆಯ ನಂತರದ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯಲ್ಲಿ ನೆರವು ನೀಡಿದ ರಾಜ್ಯ ಪಬ್ಲಿಕ್ ಪ್ರಾಸಿಕ್ಯೂಟರ್-I ಬಿ.ಎನ್. ಜಗದೀಶ ಅವರ ಸಹಕಾರವನ್ನೂ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ಶ್ಲಾಘಿಸಿದೆ.

ಎಸ್‌ಐಟಿ ವರದಿಯನ್ನು ಸಮರ್ಥ ಪ್ರಾಧಿಕಾರದ ಮೂಲಕ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಪೊಲೀಸ್ ಠಾಣೆಗೆ ಕಳುಹಿಸಿ, ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಎಸ್‌ಸಿ/ಎಸ್‌ಟಿ (ದೌರ್ಜನ್ಯ ತಡೆ) ಕಾಯ್ದೆಯಡಿ ಆರೋಪಗಳಿರುವ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯದ ಮುಂದೆ ಸಲ್ಲಿಸುವಂತೆ ಹೈಕೋರ್ಟ್ ನಿರ್ದೇಶಿಸಿದೆ. ವಿಶೇಷ ನ್ಯಾಯಾಲಯವು ಪ್ರಕರಣವನ್ನು ಕಾನೂನಿನ ಪ್ರಕಾರ ಮುಂದುವರಿಸಿ ತಾರ್ಕಿಕ ಅಂತ್ಯಕ್ಕೆ ಕೊಂಡೊಯ್ಯಬೇಕು ಎಂದು ನ್ಯಾಯಾಲಯ ಆದೇಶಿಸಿದೆ.