ಬೆಂಗಳೂರಿನಲ್ಲಿ ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ ನಿಲ್ದಾಣದ ಮಾದರಿಯನ್ನು ವೀಕ್ಷಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರಧಾನಮಂತ್ರಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಮತ್ತು ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್. ಚಿತ್ರ: ಕರ್ನಾಟಕ ಸಿಎಂಒ
ಬೆಂಗಳೂರು: ಮೆಟ್ರೋ ರೈಲು ಯೋಜನೆಗಳ ಹಣಕಾಸು ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಸುಧಾರಣೆ, ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋದ ರೆಡ್ ಲೈನ್ (ಹಂತ 3ಎ)ಗೆ ಶೀಘ್ರ ಅನುಮೋದನೆ ಮತ್ತು ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯಕ್ಕೆ ಅನುಮತಿ ಹಾಗೂ ಬರ ಪರಿಹಾರ, ಕಬ್ಬು ಬೆಳೆಗಾರರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಬೆಲೆ ಮತ್ತು ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಯ ಮರುಪರಿಶೀಲನೆಗೆ ಆಗ್ರಹಿಸಿ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಡಿ.ಕೆ. ಶಿವಕುಮಾರ್ ಅವರು ಪ್ರಧಾನಿ ನರೇಂದ್ರ ಮೋದಿ ಅವರಿಗೆ ನವೆಂಬರ್ 13ರ ದಿನಾಂಕದ ಐದು ಪುಟಗಳ ಮನವಿ ಪತ್ರ ಬರೆದಿದ್ದಾರೆ.
ಪಿಂಕ್ ಲೈನ್‌ನ 7.5 ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ಘಾಟನೆಯೊಂದಿಗೆ ನಮ್ಮ ಮೆಟ್ರೋ 103 ಕಿ.ಮೀ. ದಾಟಲಿದ್ದು, ಬೆಂಗಳೂರು ದೇಶದ ಎರಡನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಮೆಟ್ರೋ ಜಾಲ ಹೊಂದಿದೆ ಎಂದು ಮನವಿ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಬೆಂಗಳೂರು ದೇಶದ ಅತಿ ವೇಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿರುವ ಮಹಾನಗರವಾಗಿದ್ದು, ಕನಿಷ್ಠ 500 ಕಿ.ಮೀ. ಮೆಟ್ರೋ ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿರುವ ಪತ್ರ, ಮುಂದಿನ 10 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ 500 ಕಿ.ಮೀ. ತಲುಪುವ ಗುರಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ.
ಮೆಟ್ರೋ ಯೋಜನೆಗಳನ್ನು ಕೇಂದ್ರ ಮತ್ತು ರಾಜ್ಯಗಳ ನಡುವಿನ 50:50 ಪಾಲುದಾರಿಕೆಯ ವಿಶೇಷ ಉದ್ದೇಶದ ಸಂಸ್ಥೆ (ಎಸ್‌ಪಿವಿ) ಮೂಲಕ ಅನುಷ್ಠಾನಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ; ಆದರೆ ರಾಜ್ಯಗಳ ಮೇಲಿನ ವಾಸ್ತವ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಇದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ಎಂದು ಮನವಿ ಪತ್ರ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಭೂಸ್ವಾಧೀನ ಮತ್ತು ಉಪಯುಕ್ತತಾ ಸೇವೆಗಳ ಸ್ಥಳಾಂತರದ ಸಂಪೂರ್ಣ ವೆಚ್ಚ, ಕೇಂದ್ರ ತೆರಿಗೆಗಳ ಶೇ. 50, ರಾಜ್ಯ ತೆರಿಗೆಗಳ ಶೇ. 100, ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿದೇಶಿ ಸಾಲದ ಮರುಪಾವತಿ ಮತ್ತು ಹೆಚ್ಚಿನ ವೆಚ್ಚ ಏರಿಕೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯವೇ ಭರಿಸುವುದರಿಂದ, ಮೆಟ್ರೋ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಣೆಯ ಕರ್ನಾಟಕದ ಆರ್ಥಿಕ ಹೊರೆ ಶೇ. 80ನ್ನು ಮೀರುತ್ತಿದೆ.
ಮೆಟ್ರೋ ಅನುಮೋದನೆಗಳು ಕಾಲಮಿತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯಬೇಕು, ‘ಪ್ರಗತಿ’ (PRAGATI) ಪರಿಶೀಲನೆಗಳು ನಿಯಮಿತವಾಗಿ ನಡೆಯಬೇಕು ಮತ್ತು ಪ್ರಧಾನಿಯವರ ನೇರ ಗಮನ ಬೇಕು; ಅನುಮೋದನೆಯಲ್ಲಿನ ವಿಳಂಬ ವೆಚ್ಚ ಹೆಚ್ಚಿಸುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮನವಿ ಪತ್ರ ಹೇಳಿದೆ. ಹಳೆಯ ದರಗಳಲ್ಲಿ ಅಂದಾಜಿಸಲಾದ ವಿಸ್ತೃತ ಯೋಜನಾ ವರದಿಗೆ ಕೇಂದ್ರ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡುತ್ತದೆ, ವರದಿ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ದಿನಾಂಕದ ನಂತರದ ವೆಚ್ಚ ಏರಿಕೆಗೆ ಅವಕಾಶವಿಲ್ಲ ಹಾಗೂ ದೇಶದ ಮೆಟ್ರೋಗಳ ಸರಾಸರಿಯಾದ ಮಾನದಂಡ ದರಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ರಾಜ್ಯದ ಅಂದಾಜುಗಳನ್ನು ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅದು ಗಮನ ಸೆಳೆದಿದೆ. ಆಯಾ ನಗರಕ್ಕೆ ಪ್ರತ್ಯೇಕ ವೆಚ್ಚ ನಿರ್ಧರಿಸಿ ರಾಜ್ಯ-ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ವಾಸ್ತವಿಕ ದರಗಳನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಬಯಸಿದೆ.
ಬಾಹ್ಯ ಸಾಲಗಳ ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ಅಪಾಯದ ವೆಚ್ಚವನ್ನು, ದೆಹಲಿ ಮೆಟ್ರೋ ಪ್ರಕರಣದಲ್ಲಿ ಒಪ್ಪಿದಂತೆ, ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳಬೇಕು ಮತ್ತು ಮೆಟ್ರೋಗಳ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯ ನಷ್ಟದಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಪಾಲು ಹೊರಬೇಕು ಎಂದೂ ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಕೋರಿದ್ದಾರೆ. ಬಡ್ಡಿದರ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ರೂಪಾಯಿ ಮೌಲ್ಯ ಕುಸಿತದಿಂದ ಬಹುಪಕ್ಷೀಯ ವಿದೇಶಿ ಬ್ಯಾಂಕುಗಳ ಸಾಲ ದುಬಾರಿಯಾಗುತ್ತಿರುವುದರಿಂದ, ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಹಣಕಾಸು ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಮೂಲಕ ಭಾರತೀಯ ರೂಪಾಯಿಯಲ್ಲಿ ಕೈಗೆಟುಕುವ ದೀರ್ಘಾವಧಿ ದೇಶೀಯ ಸಾಲ ಒದಗಿಸುವ ಬಗ್ಗೆ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಅವರು ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರವನ್ನು ಕೇಳಿದ್ದಾರೆ.
ರೈಲ್ವೆಯಂತಹ ಇತರ ಸಚಿವಾಲಯಗಳ ಸಂಸ್ಥೆಗಳು ನಡೆಸುವ ಪರಿಶೀಲನೆ ಮತ್ತು ಸುರಕ್ಷತಾ ಪ್ರಮಾಣೀಕರಣದಲ್ಲೂ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಮನವಿ ಪತ್ರ ಹೇಳಿದ್ದು, ಮೆಟ್ರೋಗಳಿಗಾಗಿ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಂಸ್ಥೆಯನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸುವಂತೆ ಕೇಂದ್ರ ನಗರಾಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಚಿವಾಲಯವನ್ನು ಕೋರಿದೆ. ಆಗ ಮೆಟ್ರೋ ಯೋಜನೆಗಳು ತಾಂತ್ರಿಕ ಸಮಿತಿಯ ಶಿಫಾರಸಿನ ಆಧಾರದ ಮೇಲೆ ಅದರ ಅನುಮೋದಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಗಳ ಪಟ್ಟಿಯಿಂದ ಆಯ್ಕೆ ಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಬಹುದು; ಇದರಿಂದ ಅನುಮೋದನೆ ವೇಗವಾಗುತ್ತದೆ, ಭಾರತೀಯ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕೆ ಬೆಂಬಲ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಯಾಣಿಕರ ಸುರಕ್ಷತೆ ಖಾತರಿಯಾಗುತ್ತದೆ.
ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ ಮೂಲಸೌಕರ್ಯದ ಕುರಿತು, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಕೇವಲ ಶೇ. 8–9ರಷ್ಟು ಪ್ರದೇಶ ರಸ್ತೆಗಳಿಂದ ಆವೃತವಾಗಿದ್ದು, ಒಂದು ನಗರಕ್ಕೆ ಕನಿಷ್ಠ ಶೇ. 18–20 ಅಗತ್ಯವಿದೆ ಎಂದು ಮನವಿ ಪತ್ರ ಹೇಳಿದೆ. ದುಬಾರಿ ಮತ್ತು ಸೀಮಿತ ಭೂಮಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಲು ಎತ್ತರಿಸಿದ ಮೆಟ್ರೋ ಮಾರ್ಗಗಳ ಕೆಳಗೆ ರಸ್ತೆ ಮೇಲ್ಸೇತುವೆಗಳನ್ನು ಕರ್ನಾಟಕ ಯೋಜಿಸಿತ್ತು. ನಾಗ್ಪುರ ಮತ್ತು ಪುಣೆಯಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ರಚನೆಗಳಿದ್ದರೂ, 42 ಕಿ.ಮೀ. ಉದ್ದದ ಹಂತ 3ರ ಮಾರ್ಗದಲ್ಲಿ ಕರ್ನಾಟಕದ ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಲಾಗಿದೆ. ಮೆಟ್ರೋ ಕೆಳಗಿನ ಎತ್ತರಿಸಿದ ರಸ್ತೆಯ ಹೆಚ್ಚುವರಿ ವೆಚ್ಚವನ್ನು ಭರಿಸಲು ರಾಜ್ಯ ಬದ್ಧವಾಗಿದ್ದು, ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಸಾಧ್ಯವಿರುವ, ಸುರಕ್ಷಿತ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕವಾಗಿ ಸಮರ್ಥನೀಯವಾದ ಕಡೆಗಳಲ್ಲೆಲ್ಲ ಡಬಲ್ ಡೆಕ್ಕರ್ ರಚನೆ ಕೈಗೊಳ್ಳಲು ಅನುಮತಿ ಕೋರಿದೆ.
ರೆಡ್ ಲೈನ್ (ಹಂತ 3ಎ) ಬಗ್ಗೆ, ಸರ್ಜಾಪುರ–ಹೆಬ್ಬಾಳ ಸಂಪರ್ಕಿಸುವ ಪ್ರಸ್ತಾವನೆಯನ್ನು 2025ರ ಜನವರಿಯಲ್ಲಿ ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರಕ್ಕೆ ಸಲ್ಲಿಸಲಾಗಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರದ ಕೋರಿಕೆಯಂತೆ ವೆಚ್ಚ ಕಡಿತಗೊಳಿಸಿ ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಮನವಿ ಪತ್ರ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಈ ಮಾರ್ಗ ಪ್ರಮುಖ ವಸತಿ ಮತ್ತು ಉದ್ಯೋಗ ಕೇಂದ್ರಗಳನ್ನು ಜೋಡಿಸಿ ವಿಮಾನ ನಿಲ್ದಾಣದತ್ತ ಸಂಪರ್ಕವನ್ನು ಸುಧಾರಿಸುತ್ತದೆ; ಮತ್ತಷ್ಟು ವೆಚ್ಚ ಏರಿಕೆ ತಪ್ಪಿಸಲು ಮತ್ತು ಕಾಮಗಾರಿ ಆರಂಭಿಸಲು ತುರ್ತಾಗಿ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಬೇಕು ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.
ಮೆಟ್ರೋ ಹೊರತಾಗಿ ಮನವಿ ಪತ್ರದಲ್ಲಿ ಇನ್ನೂ ಮೂರು ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಪ್ರಸ್ತಾಪಿಸಲಾಗಿದೆ. ಬರದ ಕುರಿತು, ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ 70 ವರ್ಷಗಳಲ್ಲಿ ಎರಡನೇ ಅತಿ ಕಡಿಮೆ ಮಳೆಯಾಗಿದ್ದು, 240 ತಾಲ್ಲೂಕುಗಳ ಪೈಕಿ 226 ಬರಪೀಡಿತವೆಂದು ಘೋಷಿತವಾಗಿವೆ ಮತ್ತು ಸುಮಾರು 58 ಲಕ್ಷ ಹೆಕ್ಟೇರ್ ಬೆಳೆ ಹಾನಿಯಾಗಿದ್ದು ಅಂದಾಜು ನಷ್ಟ ₹62,482 ಕೋಟಿ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ. ಹಳ್ಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಕುಡಿಯುವ ನೀರಿನ ಕೊರತೆ ಎದುರಾಗಿದ್ದು ಜಾನುವಾರುಗಳಿಗೆ ಮೇವು ಅಪರೂಪವಾಗುತ್ತಿದೆ. ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ವಿಪತ್ತು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆ ನಿಧಿ (ಎನ್‌ಡಿಆರ್‌ಎಫ್) ಅಡಿ ರಾಜ್ಯ ₹22,400.58 ಕೋಟಿ ಕೋರಿದ್ದು, ಕೇಂದ್ರ ಸರ್ಕಾರ ಅಂತರ-ಸಚಿವಾಲಯ ಅಧ್ಯಯನ ತಂಡಗಳ ಮೂಲಕ ಕ್ಷೇತ್ರ ವರದಿಗಳನ್ನೂ ಪಡೆದಿದೆ ಎಂದು ಪತ್ರದಲ್ಲಿದೆ. ನೆರವಿಗೆ ಶೀಘ್ರ ಅನುಮೋದನೆ ನೀಡಿ ಬಿಡುಗಡೆ ಮಾಡುವಂತೆ ಕೋರಲಾಗಿದೆ.
ಕಬ್ಬಿನ ಕುರಿತು, 2026–27ರ ಹಂಗಾಮಿಗೆ ಪ್ರತಿ ಟನ್‌ಗೆ ₹3,650 ನ್ಯಾಯಯುತ ಮತ್ತು ಲಾಭದಾಯಕ ಬೆಲೆ (ಎಫ್‌ಆರ್‌ಪಿ) ನಿಗದಿಯಾಗಿದ್ದರೆ ಕರ್ನಾಟಕದ ರೈತರು ₹5,500 ಬೇಡಿಕೆ ಇಟ್ಟಿದ್ದಾರೆ ಎಂದು ಮನವಿ ಪತ್ರ ಹೇಳಿದೆ. ಸಕ್ಕರೆಯ ಕನಿಷ್ಠ ಬೆಂಬಲ ಬೆಲೆ 2019ರಿಂದ ಪ್ರತಿ ಕೆ.ಜಿ.ಗೆ ₹31ರಲ್ಲೇ ಇದ್ದು ಮುಕ್ತ ಮಾರುಕಟ್ಟೆ ಬೆಲೆ ಅದಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚಿದೆ; ಕಬ್ಬು ಮತ್ತು ಸಕ್ಕರೆ ಉತ್ಪಾದನಾ ವೆಚ್ಚ ಪರಿಗಣಿಸಿ ಅದನ್ನು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಬೇಕು ಎಂದು ಕೋರಿದೆ. ಎಫ್‌ಆರ್‌ಪಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ನಿಗದಿಪಡಿಸಲು ಮತ್ತು ಎಥೆನಾಲ್, ವಿದ್ಯುತ್‌ನಂತಹ ಉಪ ಉತ್ಪನ್ನಗಳ ಆದಾಯವನ್ನು ರೈತರಿಗೆ ನ್ಯಾಯಯುತ ಬೆಲೆ ನೀಡುವಾಗ ಪರಿಗಣಿಸಲು ನೀತಿ ನಿರ್ಧಾರಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳಬೇಕು ಎಂದೂ ಅದು ಹೇಳಿದೆ.
ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದ ಕುರಿತು, ಕಸ್ತೂರಿರಂಗನ್ ವರದಿ ಆಧರಿಸಿ ಕೇಂದ್ರ ಪರಿಸರ ಮತ್ತು ಅರಣ್ಯ ಸಚಿವಾಲಯ ಹೊರಡಿಸಿರುವ ಕರಡು ಅಧಿಸೂಚನೆಯು ಕರ್ನಾಟಕದ 10 ಜಿಲ್ಲೆಗಳ 1,449 ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿರುವ 20,668 ಚದರ ಕಿ.ಮೀ. ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಪ್ರದೇಶ ಎಂದು ಗುರುತಿಸಿದೆ ಎಂದು ಮನವಿ ಪತ್ರ ಹೇಳಿದೆ. ಅರಣ್ಯ ಮತ್ತು ವನ್ಯಜೀವಿ ಸಂರಕ್ಷಣೆಯನ್ನು ರಾಜ್ಯ ಬೆಂಬಲಿಸುತ್ತದೆ, ಆದರೆ ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟದಲ್ಲಿ ತಲೆಮಾರುಗಳಿಂದ ವಾಸಿಸುತ್ತಿರುವ ರೈತರು ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬಗಳ ಜೀವನೋಪಾಯವನ್ನೂ ರಕ್ಷಿಸಬೇಕು; ಇಡೀ ಪ್ರದೇಶವನ್ನು ಪರಿಸರ ಸೂಕ್ಷ್ಮ ಎಂದು ಘೋಷಿಸಿದರೆ ಸುಮಾರು 1,500 ಹಳ್ಳಿಗಳ ಜನರ ಬದುಕು ಮತ್ತು ಜೀವನೋಪಾಯದ ಮೇಲೆ ತೀವ್ರ ಪರಿಣಾಮವಾಗುತ್ತದೆ ಎಂದು ಅದು ಹೇಳಿದೆ.
ಕರ್ನಾಟಕ ಒಂದು ವರ್ಷಕ್ಕೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲದಿಂದ ಕ್ಷೇತ್ರ ಮಟ್ಟದ ಸಮೀಕ್ಷೆಗೆ ಕೋರುತ್ತಿದ್ದು, ರಾಜ್ಯ ವಿಧಾನಮಂಡಲ ಈ ಬಗ್ಗೆ ಸರ್ವಾನುಮತದ ನಿರ್ಣಯ ಅಂಗೀಕರಿಸಿದೆ ಎಂದು ಮನವಿ ಪತ್ರ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಜನರ ಕಳವಳ ಮತ್ತು ವಿಧಾನಮಂಡಲದ ನಿರ್ಣಯವನ್ನು ಪರಿಗಣಿಸಿ, ಕರ್ನಾಟಕದೊಂದಿಗೆ ಸಮಾಲೋಚಿಸಿ ಅಧಿಸೂಚನೆಯನ್ನು ಮರುಪರಿಶೀಲಿಸುವಂತೆ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಕೋರಲಾಗಿದೆ. ಮುಖ್ಯಮಂತ್ರಿ ಅವರು “ಕರ್ನಾಟಕದ ಜನತೆಯ ಪರವಾಗಿ” ಈ ಪತ್ರಕ್ಕೆ ಸಹಿ ಹಾಕಿದ್ದಾರೆ.
ಸಂಬಂಧಿತ ವರದಿಗಳು:
