ಬೆಂಗಳೂರು: ಕ್ರಿಪ್ಟೊಕರೆನ್ಸಿ ಮತ್ತು ಸ್ಟೇಬಲ್‌ಕಾಯಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಿ ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದೆ ಗಡಿಯಾಚೆಗೆ ಹಣ ರವಾನಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬ ಆರೋಪಗಳ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯವು ಅಕ್ಟೋಬರ್ 27ರಂದು ಬೆಂಗಳೂರು ಮತ್ತು ಮಧ್ಯಪ್ರದೇಶದಲ್ಲಿ ಶೋಧ ನಡೆಸಿದೆ. ಮಡ್‌ರೆಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವೇದಿಕೆಗಳು ಹಾಗೂ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಯಾಪ್/ಫ್ಲೂಯಿಡ್ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಹಣಕಾಸು ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಕುರಿತು ತನಿಖೆ ನಡೆದಿದೆ.
ಜಾರಿ ನಿರ್ದೇಶನಾಲಯದ ಬೆಂಗಳೂರು ವಲಯ ಕಚೇರಿಯು ವಿದೇಶಿ ವಿನಿಮಯ ನಿರ್ವಹಣಾ ಕಾಯ್ದೆ, 1999ರ ಸೆಕ್ಷನ್ 37ರ ಅಡಿಯಲ್ಲಿ ಶೋಧ ನಡೆಸಿದೆ. ಒಳಬರುವ ಮತ್ತು ಹೊರಹೋಗುವ ಹಣ ರವಾನೆಗೆ ಭಾರತೀಯ ರಿಸರ್ವ್ ಬ್ಯಾಂಕ್ ನಿಗದಿಪಡಿಸಿರುವ ನಿಯಮಗಳನ್ನು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಗಳು ಬದಿಗಿಟ್ಟಿವೆ ಎಂದು ಇಡಿ ಆರೋಪಿಸಿದೆ.
ಮಡ್‌ರೆಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ತನಿಖೆ
ಮಡ್‌ರೆಕ್ಸ್ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ, ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಆರ್‌ಪಿಎಫ್‌ಎಎಸ್ ಟೆಕ್ನಾಲಜೀಸ್ ಪ್ರೈವೇಟ್ ಲಿಮಿಟೆಡ್ ವಿರುದ್ಧ ವ್ಯಾಪಕ ಫೆಮಾ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳ ದೂರುಗಳು ಬಂದಿದ್ದವು ಎಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಮಡ್‌ರೆಕ್ಸ್ ಮತ್ತು Saber.money ನಡೆಸುವ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಯು ಯುಎಸ್‌ಡಿಟಿ, ಯುಎಸ್‌ಡಿಸಿ ಮೊದಲಾದ ಸ್ಟೇಬಲ್‌ಕಾಯಿನ್‌ಗಳನ್ನು ಅಧಿಕೃತ ಮಾರ್ಗಗಳ ಹೊರತಾಗಿ ಗಡಿಯಾಚೆಯ ಪಾವತಿಗಳಿಗೆ ಬಳಸಿದೆ ಎಂಬುದು ಇಡಿಯ ಆರೋಪ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ಹಣವನ್ನು ವರ್ಚುವಲ್ ಡಿಜಿಟಲ್ ಆಸ್ತಿಗಳಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಆನ್‌ರಾಂಪ್ ಹಾಗೂ ಆ ಆಸ್ತಿಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಹಣವಾಗಿ ಪರಿವರ್ತಿಸುವ ಆಫ್‌ರಾಂಪ್ ಸೇವೆಗಳನ್ನು ವೇದಿಕೆಗಳು ಜಾಹೀರಾತು ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದವು ಎಂದು ಇಡಿ ಹೇಳಿದೆ. ಬಳಕೆದಾರರು ನೋಂದಾಯಿಸಿಕೊಂಡು ಕಂಪನಿಯ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಹಣ ಜಮಾ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದರು; ಆ ಹಣದಿಂದ ವರ್ಗಾವಣೆಗಾಗಿ ಸ್ಟೇಬಲ್‌ಕಾಯಿನ್ ಖರೀದಿಸಲಾಗುತ್ತಿತ್ತು ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದೆ.
ಕೆನಡಾ, ಲಿಥುವೇನಿಯಾ ಮತ್ತು ಅಮೆರಿಕ ಸೇರಿದಂತೆ ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಶೆಲ್ ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ದೊಡ್ಡ ಪ್ರಮಾಣದ ಓವರ್‌ ದಿ ಕೌಂಟರ್ ವ್ಯವಹಾರಗಳು ನಡೆದಿವೆ ಎಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಆರೋಪಿಸಿದೆ. Binance, Bybit ಮೊದಲಾದ ವಿದೇಶಿ ವೇದಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಪ್ಟೊ ವಹಿವಾಟು ಮತ್ತು ಕ್ರಿಪ್ಟೊ ಮೂಲಕ ವಿದೇಶಿ ವೆಚ್ಚಗಳ ಪಾವತಿ ಫೆಮಾ ಉಲ್ಲಂಘನೆಯಾಗಿದೆ ಎಂದು ಹೇಳಿದೆ. ಅನುಮತಿಯಿಲ್ಲದ ಗಡಿಯಾಚೆಗಿನ ಹಣ ವರ್ಗಾವಣೆ ಮತ್ತು ವಿದೇಶಿ ಕ್ರಿಪ್ಟೊ ಶಿಲ್ಕುಗಳಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಾಥಮಿಕ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ₹4,600 ಕೋಟಿಗೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೊತ್ತದ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳು ಕಂಡುಬಂದಿವೆ ಎಂದು ಇಡಿ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಇನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಯಾಪ್ ಮತ್ತು ಫ್ಲೂಯಿಡ್ ತನಿಖೆ
ಪ್ರತ್ಯೇಕ ಇನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಯಾಪ್ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ, ಎಥೀರಿಯಂ ಆಧಾರಿತ ಈ ವಿಕೇಂದ್ರೀಕೃತ ಹಣಕಾಸು ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಈಗ ಬಹುಮಟ್ಟಿಗೆ ಫ್ಲೂಯಿಡ್ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಇಡಿ ವಿವರಿಸಿದೆ. Instadapp Labs LLC ಅಮೆರಿಕದ ಡೆಲವೇರ್‌ನಲ್ಲಿ ನೋಂದಣಿಯಾಗಿದ್ದರೂ, ಸ್ಥಾಪಕ ಸೌಮಯ್ ಜೈನ್ ಸೇರಿದಂತೆ ಭಾರತದಲ್ಲಿರುವವರು ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್ ಮತ್ತು ಸಂಬಂಧಿತ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದ್ದರು ಎಂದು ಆರೋಪಿಸಿದೆ.
ಬ್ರಿಟಿಷ್ ವರ್ಜಿನ್ ದ್ವೀಪಗಳ Instadapp Labs Inc., Interop Labs Ltd ಮತ್ತು Summerspeak Ltd, ಸಿಂಗಾಪುರದ Upsurge Labs Pte Ltd ಮತ್ತು Bhindi Labs Pte Ltd ಹಾಗೂ ದುಬೈನ Pebble Labs Technology Ltd ಸಂಸ್ಥೆಗಳನ್ನು ಈ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯಲ್ಲಿ ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದು ಇಡಿ ಆರೋಪಿಸಿದೆ. ನೋಂದಾಯಿತ ಸ್ಥಳಗಳಲ್ಲಿ ಈ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಿಗೆ ಕಚೇರಿಗಳು ಅಥವಾ ಉದ್ಯೋಗಿಗಳು ಇರಲಿಲ್ಲ ಎಂದೂ ತಿಳಿಸಿದೆ.
ಪ್ರೋಟೋಕಾಲ್‌ನ ಆದಾಯ ಮತ್ತು ಹೂಡಿಕೆದಾರರಿಂದ ಸಂಗ್ರಹಿಸಿದ ಹಣವನ್ನು ಭಾರತದಿಂದ ನಿಯಂತ್ರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ Interop Labs Ltdನ ವಾಲೆಟ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಸ್ಟೇಬಲ್‌ಕಾಯಿನ್‌ಗಳ ರೂಪದಲ್ಲಿ ಇಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂದು ಸಂಸ್ಥೆ ಹೇಳಿದೆ. Independent Reserve Singapore ಮತ್ತು QCP Capital ಮೂಲಕ ಸ್ಟೇಬಲ್‌ಕಾಯಿನ್ ಮಾರಾಟ ಮಾಡಿ, ಆದಾಯವನ್ನು Upsurge Labs ಮತ್ತು Bhindi Labsನ ಸಿಂಗಾಪುರ ಖಾತೆಗಳಿಗೆ ಜಮಾ ಮಾಡಲಾಗಿತ್ತು ಎಂಬ ಆರೋಪವಿದೆ. ನಂತರ ನಕಲಿ ಸಾಫ್ಟ್‌ವೇರ್ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಮತ್ತು ಸಲಹಾ ಸೇವೆಗಳ ಪಾವತಿ ಹೆಸರಿನಲ್ಲಿ ಭಾರತಕ್ಕೆ ಹಣ ಕಳುಹಿಸಲಾಗಿತ್ತು; ಕೆಲವು ಹಣ ಸ್ಥಾಪಕರ ದುಬೈ ಬ್ಯಾಂಕ್ ಖಾತೆಗಳಿಗೂ ಹೋಗಿದೆ ಎಂದು ಇಡಿ ಆರೋಪಿಸಿದೆ.
ಭಾರತ ಮೂಲದ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ವೆಚ್ಚಗಳಿಗೆ ಸಿಂಗಾಪುರ ಬ್ಯಾಂಕ್‌ಗಳ ಪ್ರಿಪೇಯ್ಡ್ ಕಾರ್ಡ್‌ಗಳನ್ನು ಬಳಸಲಾಗಿದೆ ಎಂದೂ ಆರೋಪಿಸಿದೆ. ಇನ್‌ಸ್ಟಾಡ್ಯಾಪ್ ತನಿಖೆಯಲ್ಲಿ ಪ್ರಾಥಮಿಕವಾಗಿ ಕಂಡುಬಂದ ಫೆಮಾ ಉಲ್ಲಂಘನೆಗಳ ಮೊತ್ತವನ್ನು ಸುಮಾರು 4 ಕೋಟಿ ಅಮೆರಿಕನ್ ಡಾಲರ್ ಎಂದು ಇಡಿ ತಿಳಿಸಿದೆ. ಇದು ಮಡ್‌ರೆಕ್ಸ್‌ಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಮೊತ್ತದಿಂದ ಪ್ರತ್ಯೇಕವಾಗಿದೆ. ಮುಂದಿನ ತನಿಖೆ ನಡೆಯುತ್ತಿದೆ.
